Prof. Wim Veen is hoogleraar Onderwijs en Technologie aan de universiteit Delft. Hij is een van de beeldbepalende onderwijskundigen (net als prof. Martens en prof. Stevens) die O4NT van harte steunen. Wim Veen: ‘Kinderen bereiden we voor op een leven lang leren. Dat is mooi om te zeggen. Toch weten we dat het leven lang leren nooit plaats zal vinden op de manier waarop kinderen in verreweg de meeste scholen nu onderwijs krijgen.
We beweren dus iets dat we in vorm en inhoud nu niet doen. Het onderwijs is nog een one-size-fits-all shirt, terwijl de technologie de mogelijkheden biedt voor mass-customization. Het paradigma voor onderwijs zou moeten zijn: autonomie, eigenaarschap en relevantie. Digitale leeromgevingen brengen de realisatie van deze principes dichterbij. Voor het eerst in de geschiedenis, want met de boekdrukkunst was dit onmogelijk geweest. Digitalisering van onderwijs maakt het leren dat we al lang wensen steeds meer mogelijk en tegelijkertijd noodzakelijk. Want de toekomst vraagt andere burgers, werknemers, organisaties en systemen.
“O4NT heel belangrijk voor het Nederlands onderwijs”
Twee onderwijskundige kanonnen zijn supporter geworden van O4NT: Prof. Luc Stevens, voorzitter van NIVOZ en prof. Rob Martens, (Wetenschappelijk directeur Look/Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek Open Universiteit).
Luc Stevens:
“Digitalisering van onderwijs zoals ik dat voor ogen heb nodigt de leraar uit om uit het improductieve instructiemodel te stappen en zich te engageren met de leerprocessen van zijn leerlingen die nu een passend aanbod kunnen krijgen of zelf kunnen maken, afhankelijk van wat op dit moment wenselijk en mogelijk is. Het nodigt de leerling uit zich met zijn leraar actief in te zetten voor dat passende aanbod (dat tegelijk een uitdagend aanbod zal zijn), de beschikbare tijd beter te gebruiken en om samen proces en resultaat kritisch te evalueren. Dat betekent ontwikkeling van dialogisch onderwijs.”
Rob Martens:
“Het initiatief van o4nt is heel belangrijk voor het Nederlandse onderwijs. Terwijl het debat over ons onderwijs de afgelopen jaren wel erg conservatief en negatief werd, ging de informatierevolutie in de samenleving gewoon door. Tablets en smartphones zijn diep doorgedrongen. Alle informatie altijd overal beschikbaar. Onderwijs kan niet langer blijven doen of er niets gebeurd is. Kinderen moeten worden voorbereid op de samenleving van morgen, en er liggen ook nog eens geweldige kansen om onderwijs beter te maken. Beter passend, spannender, relevanter en vooral meer motiverend. 04nt is een ontdekkingstocht begonnen waarvan niemand precies weet waar deze uitkomt. Onderwijsonderzoek moet meedoen aan die expeditie. Niet door vanuit de ivoren toren te vertellen hoe het allemaal moet, maar door vraaggestuurd, samen en in cocreatie te proberen de vele uitdagingen die er nog zullen komen op te pakken.”
Na de zomer zullen zeker tien scholen overgaan op het concept O4NT waar Maurice de Hond één jaar geleden het startschot voor gaf. Kenmerkend voor deze school is de inzet van de iPad volgens het principe elk kind een eigen apparaat. Daardoor is de aanwezigheid op school niet meer de hele dag nodig; de school zit deels in de iPad en die gaat mee naar huis en op reis. Ook is een vast lokaal en een eigen leerkracht niet meer aan de orde. De school is bovendien niet meer gebonden aan de schoolvakanties. Opvang en school lopen vloeiend in elkaar over: het gebouw is tussen half acht en half zeven open.
Bijna elk kind op tablet
Via Peil.nl is uitgezocht hoe het staat met de penetratie van de iPad in gezinnen met jonge kinderen. Vier van de tien kinderen tussen vier en twaalf zijn regelmatig aan de slag op tablet of smartphone. Dat is een aanmerkelijke stijging ten opzichte van 2012. Gaat het in dit tempo door, dan is binnen drie jaar driekwart van de kinderen thuis op tablet of smartphone aan het werk. Een derde van de ouders bij wie kinderen thuis op een iPhone of tablet bezig zijn, geeft aan een school volgens het O4NT-concept te prefereren. Hieruit volgt dat scholen het zich niet meer al te lang kunnen veroorloven te blijven vertrouwen op boek en schriftje. Zeker tien scholen zullen in augustus omschakelen naar O4NT. In Sneek en Breda zal een Steve JobsSchool van start gaan in de meest zuivere vorm. In de gemeenten Almere, Amstelveen, Amsterdam, Bernisse en Emmen voeren scholen componenten van O4NT geleidelijk in. In elk geval krijgt elk kind op deze scholen de beschikking over een eigen iPad, dragen ouders bij aan de community die de school is en wordt op school behalve aan de kerndoelen ook gewerkt aan de vaardigheden die in deze eeuw nodig zijn: onder andere innovatie, creativiteit, flexibiliteit en teamwerken.
Supporters
Meer dan vierhonderd mensen hebben actief geholpen bij de uitwerking van het manifest van O4NT tot het schoolmodel van deze nieuwe school. Zij en bedrijven zoals Vodafone en Seats2Meet zijn supporter van O4NT. Door de financiële bijdragen van bedrijven als Vodafone is er geld beschikbaar voor ouders die de draagkracht missen om de iPad voor hun kinderen te betalen. Behalve met de tien scholen die al komend schooljaar ‘om’ gaan, heeft O4NT ook veelbelovende gesprekken met schoolbesturen overal in het land; naar verwachting is er in augustus 2014 voor veel meer kinderen een O4NT-school op fietsafstand. Maurice de Hond: ‘Ik heb het gevoel dat er een kantelpunt bereikt is. Het onderwijsveld begint nu ook te beseffen dat je niet nog tien jaar op de oude voet door kan gaan. Ken Robinson heeft het mooi verwoord: ‘School moet zichzelf niet langer beschouwen als een graansilo en het kind als een passerende vrachtauto die gevuld moet worden, maar het kind als een raket zien, zichzelf als lanceerinstallatie. De school helpt de ontsteking te vinden.’ Wij merken nu overal dat het onderwijsveld toe is aan die omslag in het denken.’
De onderwijswereld en de politiek moet leerlingen vertrouwen en hun ICT-vaardigheden inzetten om het onderwijs te verbeteren. Dat zegt Maurice de Hond van O4NT in dit interview voor de NIOC op donderdag 4 en vrijdag 5 april, die wordt georganiseerd door de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Radboud Universiteit.
In een interview met VO-Magazine vergelijkt Maurice de Hond de doorsnee school met een museum. “Leerlingen worden zes uur per dag in een gebouw opgesloten dat doet denken aan de DDR in de jaren zestig. Het onderwijs sluit niet aan bij wat er buiten school gebeurt en bereidt niet voor op de toekomst. Dan kun je je afvragen wat de relevantie van het onderwijs nog is.”
Gert-Jan Kleinpaste, een van de initiatiefnemers van de Steve Jobsschool in Breda, wordt op radio 2 ondervraagd over wat dat nu precies is. De vraagstelling staat misschien model voor de houding van veel argeloze burgers. Kleinpaste slaagt er goed in wat onduidelijkheid weg te nemen. Luister hier naar het interviewtje.
Het is overigens niet waar dat Breda de primeur heeft, zoals de interviewer stelt; Breda deelt die eer met andere scholen, onder meer in Almere, Amstelveen en Amsterdam, waar in augustus dit jaar Steve Jobsscholen starten.
Gemeenten, Scholen en Schoolbesturen die een Steve JobsSchool willen, kunnen zich melden via de formulieren op de Homepage
o4nt.nl wil met ingang van 1 augustus 2013 Steve JobsScholen oprichten. Er worden gemeenten gezocht die dit mogelijk willen maken. Ouders met kinderen tussen 2 en 6 jaar kunnen deze met dit formulier aanmelden zodat we hun gemeente kunnen interesseren.
Leerkrachten die mee willen helpen een Steve JobsSchool op te richten en/of op een Steve JobsSchool willen werken kunnen zich met dit formulier aanmelden.
Op de Onderwijsdagen in Rotterdam heeft Maurice de Hond namens het initiatief o4nt.nl het eerste exemplaar van het uitgewerkte schoolmodel van de Steve JobsSchool overhandigd aan Toine Maes, directeur van Kennisnet. In het schoolmodel staat beschreven hoe de Steve JobsScholen die volgend schooljaar van start gaan, in de dagelijkse praktijk zullen functioneren.
‘Vanuit verbazing over de achterblijvende innovatie in het primair onderwijs hebben we begin dit jaar een visie neergelegd. Het bleek al snel het goede plan op het goede moment te zijn: zowel vanuit het onderwijsveld als vanuit de maatschappij en politiek kreeg het initiatief enorm veel weerklank. Met hulp van een gemeenschap van meer dan 1200 professionals en ouders hebben we de visie kunnen omzetten in een model dat elke school kan gebruiken die wil starten als of zich wil omvormen naar een Steve Jobsschool,’ zegt Maurice de Hond.
In het schoolmodel staat beschreven hoe de school niet meer een gebouw met vaste openingstijden is, maar een vloeiend geheel tussen een virtuele school (overal en op elk moment leren) en een fysieke school: een gebouw waar onderwijs en opvang geïntegreerd zijn en dat 50 weken per jaar open is tussen zeven en half zeven. Vaste schooltijden en vaste vakantieperioden zijn niet aan de orde.
Toine Maes was blij met de praktische waarde van het document: ‘Aan visies op modern onderwijs geen gebrek. Het gaat er op een gegeven moment ook om de woorden om te zetten in daden. Daar is Onderwijs voor een nieuwe tijd nu klaar voor.’
Er is veel belangstelling in de onderwijswereld om dit schoolmodel of componenten ervan toe te passen. In Amsterdam en andere gemeenten worden komend schooljaar een aantal scholen omgezet naar een Steve Jobsschool. Op zo’n school heeft elk kind een iPad, waardoor het ook buiten de traditionele schooluren kan leren. Op de school wordt gewerkt aan de vaardigheden die naast de basisvaardigheden als schrijven, taal en rekenen wezenlijk zijn voor de toekomst: innovatief vermogen, flexibiliteit, samenwerken, creativiteit en mediawijsheid. Bovendien is er veel aandacht voor de unieke talenten van elk individueel kind. Dit is mogelijk door de veel efficiëntere manier van leren die de iPad en andere ICT mogelijk maakt. De Steve JobsSchool heeft geen klaslokalen met een onderwijzer voor een groep van ongeveer 25 kinderen, maar ruimten waar kinderen aan verschillende vakgebieden kunnen werken. Hun ontwikkeling wordt gevolgd door een coach en bijgehouden in een eigen digitaal volgsysteem.
We beweren dus iets dat we in vorm en inhoud nu niet doen. Het onderwijs is nog een one-size-fits-all shirt, terwijl de technologie de mogelijkheden biedt voor mass-customization. Het paradigma voor onderwijs zou moeten zijn: autonomie, eigenaarschap en relevantie. Digitale leeromgevingen brengen de realisatie van deze principes dichterbij. Voor het eerst in de geschiedenis, want met de boekdrukkunst was dit onmogelijk geweest. Digitalisering van onderwijs maakt het leren dat we al lang wensen steeds meer mogelijk en tegelijkertijd noodzakelijk. Want de toekomst vraagt andere burgers, werknemers, organisaties en systemen.
verzenden...
